محمد هادی بیات

رَبِّ إنِّی لِما أنزَلتَ إلَیَّ مِن خَیرٍ فَقیرٌ...

۱۱ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «ادبیات عربی» ثبت شده است

جمعه, ۲۶ فروردين ۱۴۰۱، ۰۳:۵۷ ب.ظ

گروه پرسش و پاسخ ادبیات عربی

معرّفی سوپر گروه «پرسش و پاسخ ادبیات عربی» در پیام رسان «ایتا»:

گروهی متشکّل از اساتید ادبیات عربی، طلّاب و دانشجویان.

با هدف:

⁉️ پاسخگویی به سؤالات ادبی اعضاء؛
👥 بحث و گفتگوی ادبی.

🆔 پیوستن به گروه

#آموزش_کده

۰ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۲۶ فروردين ۰۱ ، ۱۵:۵۷
محمد هادی بیات
دوشنبه, ۲ اسفند ۱۴۰۰، ۰۹:۳۹ ق.ظ

زن قهرمان نیست؟!

پس از ورود اسلام به ایران، بسیاری از واژگان زبان عربی در زبان فارسی متداول گشت. لکن این واژگان در زبان فارسی گاه با کمی سعه و ضیق معنایی و گاه با همان ساختار ولی متفاوت از معنای عربی به کار می روند.


چه بسا حدیث پژوهِ فارسی زبان بر اثر انس و عادتی که با کاربرد این واژگان در فارسی دارد، بار معنایی فارسیِ واژه به ذهن او متبادر شود. روشن است بی توجّهی حدیث پژوه به این تفاوت معنایی، او را به اشتباه اندازد.

 

برای نمونه، امام علی (علیه السّلام) در نهج البلاغه می فرماید: «إنَّ المَرأةَ رَیحانَةٌ و لَیسَت بِقَهرَمانَة». باید توجّه داشت که «قهرمان» در عربی به معنای پهلوان در زبان فارسی نیست، بلکه به معنای پیشکار و متصدّی کارهاست.

 

نیز معنای حدیث «الحَسودُ لا یَسودُ» چنین است: حسود، بزرگی و برتری نمی یابد؛ نه اینکه حسود هرگز نیاسود!!

#شبهه_کده

#حدیث_کده

#خانواده_کده

_______________________________

ر.ک: آسیب شناسی فهم حدیث، ص 686

۲ نظر موافقین ۴ مخالفین ۰ ۰۲ اسفند ۰۰ ، ۰۹:۳۹
محمد هادی بیات
جمعه, ۲۲ بهمن ۱۴۰۰، ۱۰:۳۰ ق.ظ

گناهان گذشته و آینده؟؟!!

در بسیاری از روایات که در بیان فضیلت برخی اعمال وارد شده، با عبارت «[غَفَرَ اللهُ لَهُ] ما تَقَدَّمَ مِن ذَنبِهِ وَ ما تَأخَّر[1]» ، مواجه می شویم که مترجمین آن را چنین ترجمه می کنند: «خداوند [به واسطه انجام این عمل]، گناهان گذشته و آینده او را می آمرزد».

چنانچه مرحوم محدّث قمی در «مفاتیح الجنان»، پس از نقل کیفیت نماز امیرالمؤمنین (علیه السّلام)، می نویسد:

«احادیث بسیار در فضیلت خواندن این چهار رکعت نماز در شب و روز جمعه وارد شده و اگر بعد از نماز بگوید: «أللّهُمَّ صَلِّ عَلَی النَّبِیِّ الأُمِیِّ وَ آلِهِ»،گناهان گذشته و آیندۀ او آمرزیده شود و چنان باشد که دوازده مرتبه قرآن را ختم کرده باشد و حق تعالی گرسنگی و تشنگی قیامت را از او دفع کند».

لکن به نظر می رسد که معنای دقیق تر این عبارت چنین است: خداوند گناهان گذشته و گناهانی که اخیرا و به تازگی انجام داده را می آمرزد. یعنی گناهانی که در گذشتۀ دور و نزدیک انجام شده مورد آمرزش قرار می گیرد، نه گناهانی که بنا است بعدا مرتکب آنها شود! پس چنین نیست که این روایات اباحی گری را ترویج کرده باشد!

در کتب لغت آمده است: «التَأخُّر: ضدُّ التَقَدُّمِ[2]»: تقدّم یعنی پیش افتادن، جلو افتادن و تأخّر یعنی پَس افتادن.

بنابراین، مراد از «ما تقدّم من ذنبه» گناهانی است که جلو افتاد و زود تر انجام شد و مراد از «ما تأخّر» گناهانی است که پس از آنها مرتکب شده. پس «ما تقدّم» اشاره به گناهان گذشته دور و «ما تأخّر» اشاره به گناهان گذشته نزدیک دارد؛ گناهانی جدیدا و به تازگی مرتکب شده است.

و الله اعلم.

#شبه_کده

#حدیث_کده


[1] . الکافی، ج 4، ص 406 و 521 و 582 و ج 8، ص 108 و...

[2] . المحکم و المحیط الاعظم، ج5 ، ص 234؛ لسان العرب، ج 4، ص 12؛ تاج العروس، ج 6، ص 15؛ شمس العلوم، ج1، ص 206؛ فرهنگ ابجدی، ص 203.

۲ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۲۲ بهمن ۰۰ ، ۱۰:۳۰
محمد هادی بیات
جمعه, ۲۴ دی ۱۴۰۰، ۰۳:۵۹ ب.ظ

کارگاه ادبیات عربی

بسم الله الرّحمن الرّحیم

📌 معرفی اجمالی کانال:

🎯 هدف: برداشتن گامی کوچک، در مسیر اعتلای زبان اسلام.

🎯 جامعۀ هدف: کسانی که علاقه مند یادگیری، مرور و تثبیت علوم ادبیات عربی (مخصوصا صرف و نحو) هستند.

 

📌 برخی از عناوین کانال:

📹 آموزش تصویری ادبیات عربی؛
🎯 تجزیه و ترکیب ویدئویی؛
📜 نکات و حکایات ادبی؛

⁉️ پرسش و پاسخ؛
💡 هدایت تحصیلی؛
💎 سخنان بزرگان؛
و ...

📣 معرفی شده در کانالهای رسمیِ:

☑️ دانشگاه علوم اسلامی رضوی
☑️ معاونت آموزشی حوزه علمیه خراسان

☑️ قرارگاه زبان و ادبیات حوزه علمیه خراسان
 

🆔 لینک کانال: https://eitaa.com/arabbic

 

#آموزش_کده

۱ نظر موافقین ۳ مخالفین ۰ ۲۴ دی ۰۰ ، ۱۵:۵۹
محمد هادی بیات
چهارشنبه, ۷ مهر ۱۴۰۰، ۰۶:۰۰ ب.ظ

حداقل ادبیات عربی در حوزه، چرا؟ چگونه؟

بسم الله الرحمن الرحیم

 

الحمد لله الذی جعلنا من المتمسکین، بولایة مولانا امیر المؤمنین و الأئمة المعصومین (علیهم ­السلام).

الحمد لله الذی هدانا لهذا و ما کنا لنتهدی به لولا أن هدانا الله.

 

💠 ادبیات عربی، چرا؟

از رئیس مکتب شیعه، امام جعفر صادق(علیه­ السلام) روایت شده: «تَعَلَّمُوا الْعَرَبِیَّةَ فَإِنَّهَا کَلَامُ اللَّهِ الَّذِی تَکَلَّمَ بِهِ خَلْقَهُ[1]»:

زبان عربی را یاد بگیرید، زیرا کلام خدایی است که با آن با خلقش سخن گفته است.

«قرآن» و «روایاتِ ائمۀ اطهار» (علیهم ­السلام) دو منبع اساسی در «علوم اسلامی» ـ با همۀ گستردگی ـ آن است.

طبیعی است، اگر کسی می­خواهد در حیطۀ علوم اسلامی فعالیتی داشته باشد، می بایست با قرآن و روایات مأنوس باشد؛ و از آنجا که زبان این دو منبع عظیمِ اسلامی «عربی» است، باید ابتدا با «ادبیّات عربی» آشنا باشد.

پس هدف؛ فهم و اجرای نظر اسلام در همۀ ابعاد زندگی بشر است که لازمه و مقدمۀ آن فهم دقیق زبان آن یعنی زبان عربی است.

بنابراین، نگاه ما به زبان عربی، نگاه به علمی ابزاری است که بناست در خدمت فهم آخرین کتاب آسمانی و فرمایشات مفسرین الهی آن قرار بگیرد.

۳ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۰۷ مهر ۰۰ ، ۱۸:۰۰
محمد هادی بیات
سه شنبه, ۵ مرداد ۱۴۰۰، ۰۳:۴۹ ب.ظ

الکافی فی المفردات + آموزش تصویری

یکی از گامهای مهم و اساسی برای فهم صحیح معنای کلام عرب و در درجه نخست، آیات قرآن کریم و روایات نورانی اهل بیت (علیهم السلام)، آشنایی با «مفردات» (حروف، برخی اسم ها، ظروف و افعال) است.


به همین دلیل در گذشته مفسّران بزرگ، تفسیر قرآن را برای کسانی که به معانی کلمات قرآن به درستی آشنایی نداشتند جایز نمی دانستند.


یکی از کتبی که با هدف آموزش و آشنایی با مفردات زبان عربی تدوین شده و برای آشنایی اجمالی با مفردات مناسب است، کتاب «الکافی فی المفردات» حجت الاسلام «قاسمی» (عضو هیئت علمی ادبیات عرب دانشگاه علوم اسلامی رضوی) است که برای اولین بار تدریس تصویری آن در اختیار طالبین علوم اسلامی قرار می گیرد.

۲ نظر موافقین ۴ مخالفین ۰ ۰۵ مرداد ۰۰ ، ۱۵:۴۹
محمد هادی بیات
جمعه, ۲۴ ارديبهشت ۱۴۰۰، ۰۶:۰۸ ق.ظ

سرآغاز نحو + آموزش تصویری

✅ خبر خوش برای کسانیکه می خواهند یادگیری زبان عربی را از صفر شروع کنند!

🔹 آموزش تصویری کتاب «سرآغاز نحو» در 22 ساعت!

 

🔸 نحوۀ زیبای ورود و خروج به مطالب؛
🔹 تطبیق قواعد عربی با ادبیات فارسی؛
🔸 آشنا کردن گام به گام دانش پژوه با متن عربی؛
🎯 از جمله ویژگیهایی است که «سرآغاز نحو» را در زمرۀ بهترین کتب آموزشی نحو عربی به زبان فارسی قرار داده است.


🔸 کتابی که هم برای متعلمّین مناسب است و هم الگویی مناسب برای تدریس اساتید.

 

۴ نظر موافقین ۶ مخالفین ۰ ۲۴ ارديبهشت ۰۰ ، ۰۶:۰۸
محمد هادی بیات
پنجشنبه, ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۰، ۰۷:۰۲ ق.ظ

به خدا قسم ما در مقابل زبان عربی مسئولیم!!

 

 

📌 متفکّر شهید، استاد مرتضی مطهری:

 

🔸 زبان اسلام را زنده نگهدارید،

زبان عربی زبان یک قوم نیست، زبان اسلام است.

اگر قرآن نبود اصلا این زبان در دنیا وجود نداشت.

 

🔹 شما که می بینید اینقدر با این زبان مبارزه می شود! با حروف الفباء کسی مبارزه ندارد که!

هر فرهنگی، هر تمدّنی، اگر بخواهد زنده بماند، باید زبانش زنده بماند، اگر زبانش مُرد، خودش مرده است.

این مبارزۀ علنی که شما با زبان عربی می بینید باید بیدار باشید، باید بفهمید، والله این مبارزۀ با اسلام است!

و به خدا قسم ما در مقابل زبان عربی وظیفه داریم که این زبان اسلام را حفظ بکنیم، نگهداری بکنیم.

 

🔸 کی جلوی شما را گرفته است؟

یک کلاسهایی خودتان تشکیل بدید از این کسانی که زبان عربی را می دانند، در خانواده های خودتان... همه تان این زبان را یاد بگیرید، اگر یاد بگیرید نه تنها ضرر نکرده اید، خیلی هم سود بردید.

یکی از زبان های زندۀ دنیاست.

 

🔹 این همه انگلیسی زبان ها هِی تبیلغ کردند این زبان خودشان را آنچنان به ما تحمیل کردند که تا اندرون خانه های همۀ ماها نفوذ کرده است.

برای چی بوده این؟ دلشان به حال ما سوخته بود؟

یا برای اینکه عاداتشان را به ما تحمیل بکنند؟!

افکارشان را به ما تحمیل بکنند،

تمدّن خودشان را به ما تحمیل بکنند،

روح خودشان را بر روح ما تحمیل بکنند،

برای اینکه روح ما را خُرد بکنند.

 

🔸 چقدر ما مسلمان ها غافل بودیم! و چقدر غافل هستیم!

نه تنها ما ایرانی ها، به هر جای دنیای اسلام که انسان قدم می گذارد، می بیند که همینجور قرن ها در خواب بوده اند.

خوشبختانه حالا آدم می بیند مسلمان ها کم کم در حال بیداری هستند.

 

🔹 چقدر انسان باید متأسف و متأثر باشد که دو نفر مسلمان در مکّه و مدینه وقتی یکدیگر را ملاقات می کنند از دو کشور مختلف، زبان همدیگر را نمی فهمند، باید با زبان انگلیسی تفاهم بکنند.

اینها نقشه های سیصد ساله است، نقشه های چهار صد ساله است!

 

⁉️ هنوز وقتش نرسیده است که ما اندکی بیدار بشویم در مقابل این نقشه ها؟!

 

#آموزش_کده

۵ نظر موافقین ۴ مخالفین ۰ ۲۳ ارديبهشت ۰۰ ، ۰۷:۰۲
محمد هادی بیات
شنبه, ۳۰ اسفند ۱۳۹۹، ۰۸:۰۳ ب.ظ

تجزیه و ترکیب + آموزش تصویری

«تجزیه و ترکیب»، یعنی پیاده کردن داشته های صرفی و نحوی در عبارات عربی و تحلیل آنها است.

«تجزیه» ناظر به مباحث علم «صرف» و «ترکیب» ناظر به «نحو» است. در تجزیه نگاه ما فقط به کلمه است اما در ترکیب به رابطۀ کلمات با یکدیگر توجه می­ شود.

در بیانات علما و بزرگان اسلام، تصریحات بسیاری بر اهمیت تجزیه و ترکیب و استمرار در آن وجود دارد.

📌 مرحوم آیت الله مصباح یزدی می­ فرماید:

«ما در حوزه، چند سال ادبیات عربی می­خوانیم ولی متأسفانه آن هدفی که به خصوص از صرف و نحو منظور هست، خیلی از طلبه ها را به قدر کافی تأمین نمی کند. اگر از اوّل توجه داشته باشند و اساتید هم بیشتر بر آن تأکید کنند که در تجزیه و ترکیب، تمرین زیادتری را داشته و فقط به خواندن متن اکتفاء نکنند، در این­صورت خیلی زودتر به هدف می­ رسند و به تکرار بسیاری از کتاب­ها و درس­های دیگر نیازی نخواهد بود[1]».

📌 مرحوم استاد صفائی حائری می­ نویسند:

«صرف و همچنین نحو زود به دست می­ آید اما زود هم فراموش می ­شود، مگر آن که نه با حفظ بلکه با تجزیه و ترکیب آن را در ذهن جای بدهیم. لا اقل تا چند سال باید روزی نیم ساعت یا چند خط تجزیه و ترکیب کرد[2]».

اگر دانش پژوه به تجزیه و ترکیب نپردازد، و به صِرف خواندن کتب درسی و حفظ مطالب اکتفا کند، هیچگاه در عبارت خوانی به توفیق نخواهد رسید؛ همچون کسی که با خواندن کتاب، رانندگی را فرا گرفته اما هیچگاه پشت فرمان ننشسته است! آیا چنین کسی در موقع لزوم توانایی رانندگی خواهد داشت؟!

رابطۀ حفظ و فهم مطالب با تجزیه و ترکیب رابطه­ ای دو سویه است، یعنی: از یک سو برای تجزیه و ترکیب لازم است مطالب صرفی و نحوی را از قبل آموخته و به خاطر سپرده باشیم و از طرف دیگر هرچه بیشتر به تجزیه و ترکیب بپردازیم، مطالب علمی بیشتر در ذهن باقی مانده و تثبیت می ­شوند.

در ادامه، 75 کلیپ آموزشی و تمرینی تجزیه و ترکیب از آیات قرآن و روایات اهل بیت (علیهم السّلام) ارائه می شود:

 

۱ نظر موافقین ۲ مخالفین ۰ ۳۰ اسفند ۹۹ ، ۲۰:۰۳
محمد هادی بیات
چهارشنبه, ۱ بهمن ۱۳۹۹، ۰۹:۰۴ ق.ظ

حذف حروف عربی از الفبای فارسی!!

پُستی را از یکی از وبلاگ نویس های محترم مشاهده کردم که بعد از انتقاداتی(به حقّ) به فرهنگستان زبان فارسی، در نهایت مطلبی را گفته بودند که شُبهه ایجاد می کرد و درست به نظر نمی رسید: [لینک].

 

مضمون فرمایشاتشون این بود که: چون ما در زبان فارسی، برای تلفّظ حروفی مثل «س ث ص و ز ض ظ» و سایر حروف مشابه، تفاوتی قائل نیستیم و همه را به یک شکل تلفّظ می کنیم، نیازی به نوشتن این حروف هم نداریم و یکی از آنها ما را بس است و مابقی را می بایست حذف کرد، و چنان این مطلب برایشان بدیهی جلوه کرده که فرمودند: «اصلا نمی فهمم چرا تا حالا این اتفاق نیفتاده! ... ما عرب زبان نیستیم که موقع تلفّظ اینها تفاوتی قائل شویم.»

 

اما نقد و بررسی این مطلب:

 

باید ببینیم با این کار چه به دست آورده و چه از دست می دهیم؟!

اگر دستاوردها نسبت به از دست دادنیها بیشتر باشد، پیشنهاد شما خوب است،

اما اگر عکسِ این باشد، قطعا خیر.

 

ظاهرا تنها چیزی که با این پیشنهاد به دست می­ آید این است که نوشتن در زبان فارسی ساده تر شده و غلط­های املایی کمتر، (البته آن هم برای نوآموزان، و الاّ برای کسانیکه یک عمر به سبک فعلیِ نوشتن عادت کرده­ اند، به سختی این معنا محقق خواهد شد).

 

اما چه چیزهایی را از دست می دهیم و چه مشکلاتی پیش خواهد آمد؟؟

 

1) عدم فهم نثر فارسی قدیم:

کسی که نداند حروفِ «ث، ص، ط، ض، ذ، ظ، ح، ع و غ»، چگونه تلفّظ می­شوند، چطور میخواهد نثر قدیم را مطالعه کند؟! قطعا نمیتواند و این مسئله به مرور زمان منجرّ به فقر فرهنگی و ملّی خواهد شد.

 

2) عدم فهم متون اسلامی:

نیاز یک مسلمان به مراجعه به متن کتاب آسمانی­ش و فرامین رهبران الهیش، نیازی غیر قابل انکار است، و حال آنکه با چنین اقدامی، دقیقا اشکال گذشته پیش آمده و حتّی می­تواند به مرور زمان، منجر به جدا شدن مسلمانان، از منابع اصیل خود شود، و این مسئله خود مشکلات متعدّدی پدید خواهد آورد!

 

3) مشکلات جدّی در معنای واژگان:

اگر مراد نویسنده «غالب» باشد ولی بنویسد «قالب»، معنا بصورت اشتباه به ذهن خواننده منتقل می­شود. و همینطور «سَنا و ثَنا»، «حیات و حیاط»، «ذلیل و ظلیل»، «زر و ذر» و...

اگر این حروف بصورت کلّی از ادبیات فارسی حذف شوند، فهم مراد نویسندگان مشکل و گاه حتّی ناممکن می شود.

 

4) کم شدن زیبایی نوشتار:

تعدّد و تنوّع در حروف الفبا، موجب زیبایی نوشته و چشم نوازی آن می­شود و این مطلبی است غیر قابل انکار. خطّ میخی را فرض کنید؛ آیا نگاه کردن به کتابی که با چنین خطّی نوشته شده، شما را خسته نمی­ کند؟!

کم بودن حروف الفبا، منجرّ به سرد و بی­ روح شدن نوشته شده و خود این مسئله می­تواند در کمتر شدن سرانۀ مطالعۀ کشور و رکود علمی مؤثّر باشد.

 

5) هزینه زایی بی مورد:

طبیعتا اگر بنا به حذف حروفی از الفبای فارسی باشد، می بایست تمام آثار مکتوب در کشور عوض شود، و این یعنی حداقل می­ بایست تمام کتب کتابخانه های کشور، از کتابخانۀ ملّی گرفته تا آستان قدس رضوی و...، همگی عوض شوند و برای نگهداری از این حجم عظیمِ کتابِ بلا استفاده، مجدّدا هزینه شود.

 

6) تورّم بی­ مورد علم:

حتّی اگر چنین اقدامی صورت گیرد، باز هم نیاز به مراجعه به متون قدیمی برای پژوهشگران از بین نمی­ رود و این خود مستلزم شکل­ گیری رشتۀ تخصصی مطالعۀ متون قدیمی و امثال این است؛ و این هم هزینۀ غیرضروری است و هم تورّم بی­ جهت علم.
 

و...

 

از آن­جا که این حروف، در زبان عربی تلفّظ می­شوند اما در فارسی نه، به راحتی می­توان فهمید که این حروف از زبان عربی به فارسی آمده اند.

حال اگر تفاوت گفتار و نوشتار برای ما مشکل ایجاد کرده، برای رفع آن دو راه پیش روی ما هست:

 

راه اول: حروفی که تلفّظشان نمی­کنیم را از ادبیات خود حذف کنیم.

تا کنون ثابت شد این مسئله معایب بسیار زیادی داشته و نشدنی به نظر میرسد و نه تنها موجب اصلاح خرابیِ اندکِ گوشۀ ابرو نشده، بلکه هر دو چشم را نیز کور می­کند!

 

راه دوم: تلفّظ خود را تغییر دهیم، یعنی ما نیز همچون أعراب، هر حرفی را به­ شکل واقعی خود تلفّظ کنیم.

گرچه راه دوّم، مفاسد راه اول را ندارد، اما اگر اندکی تأمّل شود، این نیز نشدنی به نظر میرسد؛ چراکه عادت زبانیِ فارس زبانان در گفتار، عدم فرق گذاشتن بین حروف مشابه است، و ترک این عادت کهن و دیرینه نیز مشکلات خود را خواهد داشت.

 

نتیجه اینکه: گرچه در زبان فارسی، حروف مشابه را به یک شکل «تلفّظ» می کنیم، اما از آنجا که در کتابت بین آنها تفاوت میگذاریم، این مسئله موجب تأثیر در معنا شده و حذف تعداد زیادی حرف از الفبای فارسی، جدای از اینکه منجرّ به بروز مشکلات معنایی می شود، خسارتهای جبران ناپذیر زیاد دیگری نیز دارد.

سختی مبتلا شدن به غلطهای املایی، بیشتر برای همان سنین پایین و دوران دبستان است که به مرور زمان و با تمرین مختصری حلّ می­شود، و این چیزی نیست که بخواهیم بخاطر آن، چنین مشکلات بزرگی را متحمّل شویم.

 

و مِن الله التوفیق.

 

بعدا نوشت: شکر خدا این نوشته سبب شد تا سوالی که برای این وبلاگ نویس محترم پیش آمده بود، حل شود: [لینک]

#شبهه_کده

۳ نظر موافقین ۸ مخالفین ۰ ۰۱ بهمن ۹۹ ، ۰۹:۰۴
محمد هادی بیات

🔸 کتاب «البهجة المرضیة فی اسلوبها الجدید» (که حاصل اصلاح و بازنگری جمعی از اساتید حوزه بر کتاب «البهجة المرضیة» جناب «سیوطی» است)، از جملۀ کتب آموزشیِ ادبیات عرب (نحو) در حوزۀ علمیه می باشد.


🔹 با وجود اینکه چند سالی از ارائه این کتاب به جامعۀ حوزۀ علمیه می گذرد، تا کنون هیچ فایل صوتی یا تصویری در تدریس آن منتشر نشده و برای اولین بار است که محتوای این کتاب (إن شاء الله) بصورت کامل و تصویری و در زمانی بسیار کوتاه (تقریبا هر جلسه 35 دقیقه، با تدریس 3 صفحه)، در اختیار طالبین علوم اسلامی قرار می گیرد.

 

و مِن الله التوفیق.

 

۳۹ نظر موافقین ۳ مخالفین ۰ ۲۹ مهر ۹۹ ، ۱۸:۱۱
محمد هادی بیات
محمد هادی بیات