🏆 اثر برگزیدۀ جشنواره آثار پژوهشی حوزه علمیه خراسان
⁉️ توی این کتاب دقیقاً چه خبره؟ 👇
✅ آشناییبا بیش از 30 لغتنامۀ مطرح عربی ☑️ آموزش گامبهگام استفاده از لغتــــــــنامه ✅ راههای افــــــــزایش دامنۀ لغات ذهنی ☑️ مراحل لغــــــتپژوهی قرآنی و روایی ✅ ضرورت و اهمیت لغـــــــتشناسی ☑️ مـــــقایسۀ کتب لغت با یکدیگر
🏆 اثر برگزیدۀ جشنواره آثار پژوهشی حوزه علمیه خراسان
⁉️ توی این کتاب چه خبره؟ 👇
✅ آشناییبا علومِ لغت، صرف، نحو و بلاغت ☑️ اهــــــمیت و ضرورت یادگیری زبان عربی ✅ اهمیت ادبیات عربی در عــلوم اسلامی ☑️ مهارت تجزیه و ترکیب، ترجــمه و لحن ✅ معرفی بیش از 100 کتاب کـــاربردی ☑️ تمرین و مباحثۀ حـــــــرفهای صرف ✅ 12 گام تا موفـقیت تحــــــــصیلی ☑️ آشنایی بانرمافزارهای کـاربردی ✅ مطالب انگـــیزشی فوق العاده ☑️ آداب تعلیم و تعـلم در اسلام و...
🏆 اثر برگزیدۀ جشنواره آثار پژوهشی حوزه علمیه خراسان
💥 از سال 1399، یه گروه پرسش و پاسخ در ایتا داریم که جمع علاقمندان به زبان عربی جمعه. از طلبه و دانشجو و دانشآموز گرفته تا معلم و استاد و نویسنده و... .
⁉️ هرکی سوالی در زمینه قواعد عربی داشته باشه میپرسه، هرکی هم بلد باشه جواب میده و بحثهای خوبی شکل میگیره.
✅ «تَمامُ العِلم»، پاسخ به سؤالات مهمتر و پرتکرار اعضای محترم گروهه که بصورت مستند، مستدل و با قلمی روان، در ذیل سه فصل پرسشوپاسخهای لغوی، صرفی و نحوی تنظیم شده.
میخوام در مورد کلمۀ «أحسَـن» و «أحسنت» صحـبت بکنم که به چه معنا هسـتن و هر کدوم کجا به کار میرن تا دچار اشباه شایعی که رخ میده نشی:
1️⃣ واژۀ «أحسَـنت»، مثل «آفرین» و «مرحبا» و«باریـکلا» (بارَکَ الله) از کلماتیه که برای تأیید و تشـویق بهکار میره. مثل: أحسنت به شما!
2️⃣ و «أحسن» برای بیان خوب و بهتر بودن یه چیز به کار میره. پس کلمۀ تشویقی نیست. مثلا میگیم: «فلانی این کار رو به نحو أحسن انجام داد»؛ یعنی به طور خوب و شایسته انجام داد.
از لحاظ قواعد صَرفی هم بخوام بگم: «أحسَن» اسم تفضیله و «أحسنت» فعل ماضی مخـاطب (صیغۀ 7 یا 10 از باب اِفعال).
...
پس، اگر خواستی کسی رو تشویق کنی، نباید بگی: «احسـن بر شما» ❌ باید بگی: «احسنت بر شما» ✅
و اگه خواستی بگی یه کاری خوب انجام شده و مو لای درزش نمیره، میگی: «فلان کار به نحو احسن انجام شد» ✅ نه: «به نحو احسنت» ❌ 🤭
ضمنا: «به نحوه» هم غلطه ❌ «به نحو...» درسته ✅ چقدر درست و غلط شد 😅
سؤال:
با توجه به اینکه «أحـنت» صیغۀ 7 یا 10 ماضیه، باید بگیم «أحسنتَ» یا «أحسنتِ». درسته؟🤔
پاسخ:
🔻در زبان عربی، اگر از «أحسنت» استفاده کردید، هم میتونید وقف کنید و آخرش رو ساکن تلفظ کنید. و هم اینکه برای مخاطب مــذکر بگین «أحسنتَ» و برای مـؤنث «أحسنتِ».
اما در فارسی میگیم «احسنت» و تاء رو ســــاکن تلفظ می کنیم.
ضمنا؛ این دوره رو در واقع در کانال «صفر تا صد ادبیّات عربی» برگزار کردیم و کلّی مطلب هم اونجا قبل و بعد از هر جلسه بیان کردیم که بعضا در ویدئوها نیست. پس می تونید با پیوستن به کانال مذکور، اون مطالب رو هم مطالعه کنید.
پس از ورود اسلام به ایران، بسیاری از واژگان زبان عربی در زبان فارسی متداول گشت. لکن این واژگان در زبان فارسی گاه با کمی سعه و ضیق معنایی و گاه با همان ساختار ولی متفاوت از معنای عربی به کار می روند.
چه بسا حدیث پژوهِ فارسی زبان بر اثر انس و عادتی که با کاربرد این واژگان در فارسی دارد، بار معنایی فارسیِ واژه به ذهن او متبادر شود. روشن است بی توجّهی حدیث پژوه به این تفاوت معنایی، او را به اشتباه اندازد.
برای نمونه، امام علی (علیه السّلام) در نهج البلاغه می فرماید: «إنَّ المَرأةَ رَیحانَةٌ و لَیسَت بِقَهرَمانَة». باید توجّه داشت که «قهرمان» در عربی به معنای پهلوان در زبان فارسی نیست، بلکه به معنای پیشکار و متصدّی کارهاست.
نیز معنای حدیث «الحَسودُ لا یَسودُ» چنین است: حسود، بزرگی و برتری نمی یابد؛ نه اینکه حسود هرگز نیاسود!!
در بسیاری از روایات که در بیان فضیلت برخی اعمال وارد شده، با عبارت «[غَفَرَ اللهُ لَهُ] ما تَقَدَّمَ مِن ذَنبِهِ وَ ما تَأخَّر[1]» ، مواجه می شویم که مترجمین آن را چنین ترجمه می کنند: «خداوند [به واسطه انجام این عمل]، گناهان گذشته و آینده او را می آمرزد».
چنانچه مرحوم محدّث قمی در «مفاتیح الجنان»، پس از نقل کیفیت نماز امیرالمؤمنین (علیه السّلام)، می نویسد:
«احادیث بسیار در فضیلت خواندن این چهار رکعت نماز در شب و روز جمعه وارد شده و اگر بعد از نماز بگوید: «أللّهُمَّ صَلِّ عَلَی النَّبِیِّ الأُمِیِّ وَ آلِهِ»،گناهان گذشته و آیندۀ او آمرزیده شود و چنان باشد که دوازده مرتبه قرآن را ختم کرده باشد و حق تعالی گرسنگی و تشنگی قیامت را از او دفع کند».
☑ لکن به نظر می رسد که معنای دقیق تر این عبارت چنین است: خداوند گناهان گذشته و گناهانی که اخیرا و به تازگی انجام داده را می آمرزد. یعنی گناهانی که در گذشتۀ دور و نزدیک انجام شده مورد آمرزش قرار می گیرد، نه گناهانی که بنا است بعدا مرتکب آنها شود! پس چنین نیست که این روایات اباحی گری را ترویج کرده باشد!
☑ در کتب لغت آمده است: «التَأخُّر: ضدُّ التَقَدُّمِ[2]»: تقدّم یعنی پیش افتادن، جلو افتادن و تأخّر یعنی پَس افتادن.
☑ بنابراین، مراد از «ما تقدّم من ذنبه» گناهانی است که جلو افتاد و زود تر انجام شد و مراد از «ما تأخّر» گناهانی است که پس از آنها مرتکب شده. پس «ما تقدّم» اشاره به گناهان گذشته دور و «ما تأخّر» اشاره به گناهان گذشته نزدیک دارد؛ گناهانی جدیدا و به تازگی مرتکب شده است.
و الله اعلم.
#شبه_کده
#حدیث_کده
[1] . الکافی، ج 4، ص 406 و 521 و 582 و ج 8، ص 108 و...
[2] . المحکم و المحیط الاعظم، ج5 ، ص 234؛ لسان العرب، ج 4، ص 12؛ تاج العروس، ج 6، ص 15؛ شمس العلوم، ج1، ص 206؛ فرهنگ ابجدی، ص 203.
الحمد لله الذی جعلنا من المتمسکین، بولایة مولانا امیر المؤمنین و الأئمة المعصومین (علیهم السلام).
الحمد لله الذی هدانا لهذا و ما کنا لنتهدی به لولا أن هدانا الله.
💠 ادبیات عربی، چرا؟
از رئیس مکتب شیعه، امام جعفر صادق(علیه السلام) روایت شده: «تَعَلَّمُوا الْعَرَبِیَّةَ فَإِنَّهَا کَلَامُ اللَّهِ الَّذِی تَکَلَّمَ بِهِ خَلْقَهُ[1]»:
زبان عربی را یاد بگیرید، زیرا کلام خدایی است که با آن با خلقش سخن گفته است.
«قرآن» و «روایاتِ ائمۀ اطهار» (علیهم السلام) دو منبع اساسی در «علوم اسلامی» ـ با همۀ گستردگی ـ آن است.
طبیعی است، اگر کسی میخواهد در حیطۀ علوم اسلامی فعالیتی داشته باشد، می بایست با قرآن و روایات مأنوس باشد؛ و از آنجا که زبان این دو منبع عظیمِ اسلامی «عربی» است، باید ابتدا با «ادبیّات عربی» آشنا باشد.
پس هدف؛ فهم و اجرای نظر اسلام در همۀ ابعاد زندگی بشر است که لازمه و مقدمۀ آن فهم دقیق زبان آن یعنی زبان عربی است.
بنابراین، نگاه ما به زبان عربی، نگاه به علمی ابزاری است که بناست در خدمت فهم آخرین کتاب آسمانی و فرمایشات مفسرین الهی آن قرار بگیرد.
🔹 شما که می بینید اینقدر با این زبان مبارزه می شود! با حروف الفباء کسی مبارزه ندارد که!
هر فرهنگی، هر تمدّنی، اگر بخواهد زنده بماند، باید زبانش زنده بماند، اگر زبانش مُرد، خودش مرده است.
این مبارزۀ علنی که شما با زبان عربی می بینید باید بیدار باشید، باید بفهمید، والله این مبارزۀ با اسلام است!
و به خدا قسم ما در مقابل زبان عربی وظیفه داریم که این زبان اسلام را حفظ بکنیم، نگهداری بکنیم.
🔸 کی جلوی شما را گرفته است؟
یک کلاسهایی خودتان تشکیل بدید از این کسانی که زبان عربی را می دانند، در خانواده های خودتان... همه تان این زبان را یاد بگیرید، اگر یاد بگیرید نه تنها ضرر نکرده اید، خیلی هم سود بردید.
یکی از زبان های زندۀ دنیاست.
🔹 این همه انگلیسی زبان ها هِی تبیلغ کردند این زبان خودشان را آنچنان به ما تحمیل کردند که تا اندرون خانه های همۀ ماها نفوذ کرده است.
برای چی بوده این؟ دلشان به حال ما سوخته بود؟
یا برای اینکه عاداتشان را به ما تحمیل بکنند؟!
افکارشان را به ما تحمیل بکنند،
تمدّن خودشان را به ما تحمیل بکنند،
روح خودشان را بر روح ما تحمیل بکنند،
برای اینکه روح ما را خُرد بکنند.
🔸 چقدر ما مسلمان ها غافل بودیم! و چقدر غافل هستیم!
نه تنها ما ایرانی ها، به هر جای دنیای اسلام که انسان قدم می گذارد، می بیند که همینجور قرن ها در خواب بوده اند.
خوشبختانه حالا آدم می بیند مسلمان ها کم کم در حال بیداری هستند.
🔹 چقدر انسان باید متأسف و متأثر باشد که دو نفر مسلمان در مکّه و مدینه وقتی یکدیگر را ملاقات می کنند از دو کشور مختلف، زبان همدیگر را نمی فهمند، باید با زبان انگلیسی تفاهم بکنند.
اینها نقشه های سیصد ساله است، نقشه های چهار صد ساله است!
⁉️ هنوز وقتش نرسیده است که ما اندکی بیدار بشویم در مقابل این نقشه ها؟!
«تجزیه و ترکیب»، یعنی پیاده کردن داشته های صرفی و نحوی در عبارات عربی و تحلیل آنها است.
«تجزیه» ناظر به مباحث علم «صرف» و «ترکیب» ناظر به «نحو» است. در تجزیه نگاه ما فقط به کلمه است اما در ترکیب به رابطۀ کلمات با یکدیگر توجه می شود.
در بیانات علما و بزرگان اسلام، تصریحات بسیاری بر اهمیت تجزیه و ترکیب و استمرار در آن وجود دارد.
📌مرحوم آیت الله مصباح یزدی می فرماید:
«ما در حوزه، چند سال ادبیات عربی میخوانیم ولی متأسفانه آن هدفی که به خصوص از صرف و نحو منظور هست، خیلی از طلبه ها را به قدر کافی تأمین نمی کند. اگر از اوّل توجه داشته باشند و اساتید هم بیشتر بر آن تأکید کنند که در تجزیه و ترکیب، تمرین زیادتری را داشته و فقط به خواندن متن اکتفاء نکنند، در اینصورت خیلی زودتر به هدف می رسند و به تکرار بسیاری از کتابها و درسهای دیگر نیازی نخواهد بود[1]».
📌 مرحوم استاد صفائی حائری می نویسند:
«صرف و همچنین نحو زود به دست می آید اما زود هم فراموش می شود، مگر آن که نه با حفظ بلکه با تجزیه و ترکیب آن را در ذهن جای بدهیم. لا اقل تا چند سال باید روزی نیم ساعت یا چند خط تجزیه و ترکیب کرد[2]».
❌ اگر دانش پژوه به تجزیه و ترکیب نپردازد، و به صِرف خواندن کتب درسی و حفظ مطالب اکتفا کند، هیچگاه در عبارت خوانی به توفیق نخواهد رسید؛ همچون کسی که با خواندن کتاب، رانندگی را فرا گرفته اما هیچگاه پشت فرمان ننشسته است! آیا چنین کسی در موقع لزوم توانایی رانندگی خواهد داشت؟!
رابطۀ حفظ و فهم مطالب با تجزیه و ترکیب رابطه ای دو سویه است، یعنی: از یک سو برای تجزیه و ترکیب لازم است مطالب صرفی و نحوی را از قبل آموخته و به خاطر سپرده باشیم و از طرف دیگر هرچه بیشتر به تجزیه و ترکیب بپردازیم، مطالب علمی بیشتر در ذهن باقی مانده و تثبیت می شوند.
در ادامه، 75 کلیپ آموزشی و تمرینی تجزیه و ترکیب از آیات قرآن و روایات اهل بیت (علیهم السّلام) ارائه می شود: